Welke keukenapparaten verbruiken ongemerkt de meeste stroom?
Redactie HelpKiezen
Huis, Tuin & Keuken
Gepubliceerd
Bijgewerkt
De koelkast en de vriezer staan altijd aan: dat weet je allang. Maar de echte verrassingen zitten ergens anders. Een volautomaat koffiemachine die zijn display de hele dag verlicht, een oven met ingebouwde klok die nooit echt uit staat, een keukenboiler die doorloopt terwijl jij niet thuis bent. De keuken is verantwoordelijk voor een groot deel van het stroomverbruik in een gemiddeld huishouden, en een flink stuk daarvan merk je pas als je gaat meten.
Apparaten die de hele dag stroom verbruiken zonder dat je het merkt
De meeste keukenapparaten gebruik je bewust: je zet ze aan, je doet iets met ze, je zet ze weer uit. Maar een paar apparaten staan altijd aan, of staan nooit echt helemaal uit. Dat is waar het ongemerkte verbruik begint.
Koelkast en vriezer: de grootste tijdloze verbruikers
De koelkast en de vriezer zijn de enige apparaten in je keuken die je écht nooit uitzet. Ze lopen dag en nacht, ook 's nachts, ook op vakantie. Volgens Milieu Centraal verbruikt een oude koelkast-vriezercombinatie van 15 jaar of ouder zo'n 350 kWh per jaar. Een modern, energiezuinig model doet hetzelfde werk voor 160 kWh. Dat is meer dan het dubbele verschil, en het gaat om een apparaat dat gewoon altijd aanstaat.
Hoe vol je de koelkast houdt, hoe goed de deurrubbers sluiten en of de spoelen aan de achterkant vrij van stof zijn: al die dingen bepalen mee hoeveel stroom het apparaat verbruikt. Een koelkast die harder zijn best moet doen om koud te blijven, verbruikt meer. Controleer eens of de deur goed sluit door een vel papier erin te klemmen: als het er makkelijk uittrekt, lekt er koude lucht weg.
De tweede koelkast in de garage
Veel mensen hebben ergens een oude koelkast staan: in de bijkeuken, in de garage of op zolder. Handig voor drankjes of voor als er bezoek komt. Maar die koelkast staat het hele jaar aan, ook als hij halfleeg is. Een oud model rekent makkelijk 200 kWh per jaar, voor iets wat je misschien een paar keer per week openmaakt. Als je hem alleen in de zomer of rond de feestdagen nodig hebt, overweeg dan hem de rest van het jaar uit te steken.
De oven met display
Een oven staat in theorie uit als je hem niet gebruikt. Maar veel moderne ovens hebben een display dat de klok toont, een timer bijhoudt of stand-by staat voor een snelle opstart. Dat klinkt onschuldig, maar dat display trekt dag en nacht een kleine hoeveelheid stroom. Hoe meer functies de oven heeft, hoe meer hij vraagt in rust. Het gaat per dag om weinig, maar over een heel jaar telt het op.
Apparaten die warm proberen te blijven nadat je ze hebt gebruikt
Dit is de categorie die de meeste mensen verrast. Apparaten die je gebruikt hebt, die je dacht dat klaar waren. Maar die stiekem nog bezig zijn.
De volautomaat koffiemachine
Dit is het apparaat dat mensen het vaakst verrast als ze het gaan meten. Een volautomaat koffiemachine staat 's ochtends aan voor een kop koffie, maar blijft daarna op stand-by of in warmhoudmodus staan. Het display brandt, de machine is klaar voor gebruik, en de boiler houdt een kleine hoeveelheid water op temperatuur. Die laatste functie kost stroom. Een machine die je om zeven uur aanzet en 's avonds pas uitdoet, heeft de hele dag door stroom getrokken.
Het verschil met een eenvoudig filterkoffieapparaat is groot. Een standaard koffiezetapparaat verbruikt minimaal in standby, zeker als je hem na gebruik uitzet. Maar uitzetten is precies wat veel mensen vergeten.
Het koffiezetapparaat met warmhoudplaatje
Minder voor de hand liggend: een gewoon filterkoffieapparaat met een glazen kan en een warmhoudplaatje. Dat plaatje blijft warmen totdat je hem uitzet, soms zelfs als de pot al lang leeg is. Energieleveranciers noemen warmhoudplaatjes regelmatig als voorbeeld van sluipverbruik: ze trekken continu een paar watt, ook als er niets meer op staat te worden. Druk je daadwerkelijk op uit, dan is het echt uit. Maar dat vergeten mensen vaker dan ze denken.
De vaatwasser na het programma
Vaatwassers verbruiken volgens Milieu Centraal zo'n 230 kWh per jaar. Dat is aanzienlijk. Maar wat veel mensen niet weten: een deel van dat verbruik zit in de droogfase. Veel vaatwassers verhitten lucht om de vaat te drogen, en die naverwarming duurt lang en kost energie, ook als de machine al klaar lijkt. Wil je besparen? Zet de vaatwasser na het programma direct op nul en zet de deur een stukje open. De vaat droogt dan vanzelf op, zonder extra energie.
De keukenboiler
Heb je een kleine boiler boven het aanrecht of in de keuken? Dat zijn apparaten die continu water warm houden, ook als je er urenlang niets mee doet. Milieu Centraal rekent keukenboilers op zo'n 300 kWh per jaar. Een goede isolatie helpt, maar als je de boiler ook 's nachts warm laat staan terwijl je nooit 's nachts warm water nodig hebt in de keuken, is dat simpelweg verspilling.
De verrassende kant: dit verbruikt minder dan je denkt
Niet alles in de keuken is een verborgen energieslurper. Sommige apparaten hebben een onterecht slechte naam als het om stroomverbruik gaat.
De airfryer
Een airfryer verbruikt tijdens gebruik wel wat stroom. Maar als hij uit staat, is hij écht uit. Geen display, geen warmhoudfunctie, geen stand-by. Aanzetten kost stroom, uitzetten kost niets. Voor kleine hoeveelheden voedsel is een airfryer soms zuiniger dan een gewone oven, simpelweg omdat een kleinere ruimte sneller op temperatuur is en minder energie nodig heeft om op temperatuur te blijven.
De inductieplaat
Inductie verwarmt direct het pannetje, niet de kookzone zelf. Zodra je hem uitzet, stopt het verbruik onmiddellijk. Er is geen warmte die wegkoelt, geen element dat nagloeiert. In rust verbruikt een inductieplaat vrijwel niets. Het is een van de eerlijkere apparaten in de keuken: wat je inschakelt, gebruik je ook. Wat je uitschakelt, verbruikt niet.
De waterkoker
De waterkoker verbruikt tijdens gebruik wel stroom. Maar daarna: niets. Geen naverwarming, geen stand-by, geen display. Zodra het water kookt en het apparaat klikt, is het klaar. De waterkoker is misschien wel het eerlijkste apparaat in de keuken.
Tip: meet het zelf
Wil je écht weten wat jouw apparaten verbruiken? Een energiemeter, die je tussen het stopcontact en het apparaat prikt, laat in real-time zien hoeveel watt er door gaat. Ook in stand-by. Je zult zien dat bepaalde apparaten je verbazen, in beide richtingen. Een slimme stekker met energiemeting doet hetzelfde en laat je de gegevens ook bijhouden via een app.
Wat kun je concreet doen zonder je leven te veranderen?
Je hoeft je keuken niet op de schop te gooien. Een paar kleine aanpassingen maken al een merkbaar verschil.
Zet de koffiemachine na de ochtend echt uit. Niet op stand-by, niet op warmhoud, maar echt uit. Als je het gewoon vergeet: veel volautomaten hebben een instelling voor automatisch uitschakelen. Zet die op een uur of twee na de laatste kop.
Zet de vaatwasser na het programma op nul en open de deur op een kier. De vaat droogt dan op, zonder extra energie. HelpKiezen heeft de specificaties van meerdere modellen vergeleken en ziet hetzelfde patroon: bij de meeste vaatwassers is de droogfase de meest energieverspillende stap van het programma.
Controleer de deurrubbers van je koelkast. Trekt het papier er makkelijk uit als je het ertussen klemt en de deur dichtdoet? Dan verliest de koelkast koude lucht. Nieuwe rubbers zijn goedkoop en makkelijk te vervangen.
Is je koelkast of vriezer ouder dan 15 jaar? Dan is vervanging bijna altijd een goede investering. Een modern model verbruikt minder dan de helft en betaalt zichzelf terug in lagere energierekeningen. Hetzelfde geldt voor een tweede koelkast in de garage: als je hem het grootste deel van het jaar niet nodig hebt, is uitzetten de makkelijkste besparing die er is.
Twijfel je welke keukenapparaten je beter kunt vervangen? Lees ook wanneer een airfryer juist geen goede keuze is: niet elk nieuw apparaat levert ook echt iets op in jouw situatie.
Wil je precies zien wat je apparaten verbruiken?
Beantwoord 4 korte vragen en ontdek welke slimme stekker met energiemeting bij jouw situatie past.
Start de keuzehulp →Veelgestelde vragen
Welk keukenapparaat verbruikt de meeste stroom?
De koelkast en de vriezer verbruiken de meeste stroom in de keuken, simpelweg omdat ze altijd aanstaan. Volgens Milieu Centraal verbruikt een oudere koelkast-vriezercombinatie zo'n 350 kWh per jaar. Daarna volgen de keukenboiler (300 kWh), de vaatwasser (230 kWh) en de volautomaat koffiemachine als je die de hele dag laat aanstaan.
Hoeveel kost een koelkast per jaar aan stroom?
Dat hangt sterk af van de leeftijd van het apparaat. Milieu Centraal berekent dat een oude koelkast-vriezercombinatie (15 jaar of ouder) zo'n 350 kWh per jaar verbruikt, tegenover 160 kWh voor een modern energiezuinig model. Het verschil kan dus meer dan het dubbele zijn.
Moet ik mijn volautomaat koffiemachine altijd uitzetten?
Ja, dat loont. Een volautomaat koffiemachine heeft een display, een warmhoudfunctie en een boiler die op temperatuur blijft. Als je hem de hele dag laat aanstaan verbruikt hij continu stroom, ook als je er niets mee doet. Uitzetten na gebruik is de makkelijkste manier om dat te voorkomen. Veel machines hebben ook een instelling voor automatisch uitschakelen na een paar uur.
Hoe meet ik het stroomverbruik van een apparaat thuis?
De eenvoudigste manier is een energiemeter: een klein apparaatje dat je tussen het stopcontact en het apparaat prikt en in real-time laat zien hoeveel watt het trekt. Ook in stand-by. Een slimme stekker met energiemeting, zoals de TP-Link Tapo P115, doet hetzelfde en laat je de gegevens ook bijhouden via een app op je telefoon.
Is een airfryer zuiniger dan een gewone oven?
Voor kleine hoeveelheden voedsel is een airfryer doorgaans zuiniger, omdat hij een kleinere ruimte snel op temperatuur brengt. Een gewone oven heeft meer tijd en energie nodig om warm te worden. Voor grotere porties of ovenschotels is een gewone oven juist efficiënter. In stand-by verbruikt een airfryer vrijwel niets: uitzetten is echt uitzetten.